Dieta nordycka coraz częściej pojawia się w zestawieniach najzdrowszych modeli żywienia. Wywodzi się z krajów Europy Północnej i bazuje na prostych, sezonowych oraz mało przetworzonych produktach. Jej zwolennicy podkreślają, że może wspierać serce, poprawiać metabolizm i pomagać w utrzymaniu prawidłowej masy ciała.
Czym jest dieta nordycka?
Dieta nordycka, nazywana także „Nową Dietą Nordycką”, opiera się na tradycyjnym sposobie odżywiania mieszkańców Skandynawii. Jej podstawą są lokalne produkty, ograniczenie wysoko przetworzonej żywności oraz większy udział składników roślinnych.
Pod wieloma względami przypomina dietę śródziemnomorską, jednak zamiast oliwy z oliwek częściej wykorzystuje olej rzepakowy, a ważną rolę odgrywają ryby, pełnoziarniste zboża i warzywa charakterystyczne dla chłodniejszego klimatu.
Co znajduje się w diecie nordyckiej?
W jadłospisie dominują:
• warzywa korzeniowe, takie jak marchew, buraki czy rzepa,
• warzywa krzyżowe — kapusta, brokuły, kalafior, cebula,
• owoce jagodowe, m.in. borówki, jagody i brusznice,
• pełnoziarniste produkty zbożowe,
• ryby morskie, zwłaszcza łosoś, śledź i makrela,
• rośliny strączkowe,
• mniej tłuste produkty mleczne.
Ogranicza się natomiast:
• słodycze i słodzone napoje,
• białe pieczywo,
• żywność wysoko przetworzoną,
• czerwone mięso i gotowe wyroby mięsne.
Jednym z ważnych składników diety są produkty bogate w błonnik, zwłaszcza beta-glukan obecny m.in. w owsie. Może on pomagać w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu i glukozy we krwi.
Dlaczego dieta nordycka budzi zainteresowanie naukowców?
Badania sugerują, że taki model żywienia może korzystnie wpływać na profil lipidowy, wspierać kontrolę masy ciała oraz pomagać w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia tętniczego. Znaczenie ma przede wszystkim całość nawyków żywieniowych — większe spożycie błonnika, zdrowych tłuszczów i ograniczenie przetworzonej żywności.
W badaniach obserwacyjnych osoby stosujące dietę nordycką rzadziej chorowały m.in. na cukrzycę typu 2, chorobę wieńcową czy udar mózgu. Eksperci zaznaczają jednak, że nie oznacza to automatycznie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego.
Dieta nordycka a odchudzanie
Duża zawartość błonnika sprawia, że posiłki są bardziej sycące, co może ograniczać podjadanie i ułatwiać kontrolowanie liczby spożywanych kalorii. Produkty pełnoziarniste, warzywa oraz rośliny strączkowe pomagają dłużej utrzymać uczucie sytości.
Niektóre badania wskazują, że osoby stosujące dietę nordycką traciły więcej kilogramów niż uczestnicy grup kontrolnych, choć efekty nie były spektakularne.
Czy dieta nordycka ma wady?
Choć dieta zbiera wiele pozytywnych opinii, nie jest pozbawiona ograniczeń. Część badań trwała stosunkowo krótko, a wpływ diety na niektóre aspekty zdrowia nadal wymaga dalszych analiz.
Problemem może być także dostępność i cena niektórych produktów typowych dla kuchni skandynawskiej. W praktyce jednak wiele zasad diety nordyckiej można bez problemu wdrożyć również w Polsce — korzystając z lokalnych ryb, pełnoziarnistych produktów, warzyw korzeniowych i roślin strączkowych.