Nowe zasady żywienia w szkołach od września 2026. Więcej roślin, mniej cukru
16 lutego Ministerstwo Zdrowia wydało nowe rozporządzenie aktualizujące zasady żywienia w szkołach i przedszkolach. Dokument czeka jeszcze na publikację w Dzienniku Ustaw, ale już teraz wiadomo, że ma wejść w życie 1 września 2026 roku.
To jedna z najważniejszych zmian w szkolnym systemie żywienia od lat.
– To bardzo ważny krok w kierunku poprawy jakości diety dzieci i młodzieży w Polsce – ocenia dr Katarzyna Wolnicka, specjalistka dietetyki i ekspertka think tanku Żywność dla Przyszłości.
Co się zmieni?
Nowe przepisy obejmują zarówno sklepiki szkolne, jak i stołówki oraz strukturę tygodniowych jadłospisów. Główne założenia są jasne:
-
większy udział produktów roślinnych,
-
ograniczenie cukru,
-
redukcja produktów odzwierzęcych,
-
uporządkowanie zasad sprzedaży żywności w szkołach.
Rozporządzenie opiera się na aktualnych normach żywienia oraz koncepcji tzw. diety planetarnej, która łączy troskę o zdrowie z dbałością o środowisko.
Odpowiedź na rosnący problem otyłości
Zmiany wpisują się w działania z zakresu zdrowia publicznego. Dane są alarmujące – ponad 32 proc. polskich ośmiolatków ma nadmierną masę ciała. Otyłość dotyka już 18 proc. chłopców i 9 proc. dziewcząt.
Zdaniem ekspertów szkoła to kluczowe środowisko kształtowania nawyków żywieniowych. Dzieci spędzają w niej znaczną część dnia, a regularne posiłki wpływają na ich preferencje żywieniowe w dorosłym życiu.
– Każda zmiana wspierająca zdrowe nawyki w miejscu, gdzie dzieci przebywają niemal połowę dnia, ma ogromne znaczenie – podkreśla dr Wolnicka.
Jeden w pełni roślinny obiad w tygodniu
Nowe przepisy wprowadzają obowiązek serwowania co najmniej jednego w pełni roślinnego obiadu tygodniowo – opartego głównie na roślinach strączkowych. Dodatkowo szkoły mają zapewniać alternatywy roślinne w dniach, gdy w menu pojawia się mięso lub ryba.
To rozwiązanie ma ograniczyć nadmierne spożycie mięsa i zwiększyć różnorodność diety, co – jak wskazują eksperci – jest kluczowe w profilaktyce chorób dietozależnych.
Większy nacisk zostanie położony na:
-
warzywa i owoce,
-
rośliny strączkowe,
-
pełnoziarniste produkty zbożowe,
-
ograniczenie żywności ultraprzetworzonej.
Kierunek ten jest zgodny z koncepcją „Talerza Zdrowego Żywienia” oraz raportami międzynarodowych ekspertów, m.in. komisji EAT-Lancet, wskazującymi na korzyści zdrowotne i klimatyczne zwiększenia udziału roślin w diecie.
Szkoła jako miejsce budowania kompetencji zdrowotnych
Zmiany w stołówkach mają iść w parze z edukacją. Nowy przedmiot – edukacja zdrowotna – ma uczyć dzieci zasad prawidłowego odżywiania, radzenia sobie ze stresem oraz rozumienia wpływu diety na zdrowie i klimat.
Eksperci zwracają uwagę, że szkolne menu powinno być nie tylko zdrowe, ale także atrakcyjne i różnorodne. Dla wielu uczniów potrawy roślinne to wciąż nowość – szkoła może być miejscem pierwszego kontaktu z taką kuchnią.
Kontrowersje i zmiany w projekcie
Nowe regulacje od początku budziły duże emocje. Branża mięsna sprzeciwiała się ograniczaniu posiłków mięsnych oraz eliminacji części wędlin ze względu na zawartość soli.
Z kolei przedstawiciele sektora roślinnego wskazywali na niespójności w projekcie – m.in. obowiązek podawania mleka krowiego dwa razy w tygodniu czy brak precyzyjnych zapisów dotyczących dań na bazie strączków.
W ostatecznej wersji rozporządzenia wprowadzono możliwość zastępowania posiłków mięsnych, rybnych oraz mleka ich roślinnymi odpowiednikami.
Inwestycja w zdrową przyszłość
Wzrost udziału roślin w diecie – jak wskazują badania – może realnie przyczynić się do ograniczenia ryzyka chorób przewlekłych, poprawy kondycji zdrowotnej populacji oraz zmniejszenia presji środowiskowej związanej z produkcją żywności.
Nowe przepisy to nie tylko zmiana szkolnego menu. To element szerszej strategii walki z otyłością i chorobami dietozależnymi oraz inwestycja w zdrowie kolejnych pokoleń.
Źródło: https://www.portalsamorzadowy.pl/edukacja/nowe-przepisy-czekaja-na-publikacje-to-wazny-krok-w-kierunku-poprawy-jakosci-zdrowia-uczniow,649632.html?mp=promo