Dlaczego większość diet nie działa na długo? Naukowcy wyjaśniają mechanizmy jo-jo
Tylko niewielka część osób, które schudły dzięki diecie, utrzymuje niższą wagę przez dłuższy czas – wynika z badań naukowców z University of California. Eksperci wskazują, że zarówno biologia, jak i psychologia stoją za tym, że utrzymanie efektów odchudzania jest niezwykle trudne.
Statystyki mówią same za siebie
Badania opublikowane w The American Journal of Clinical Nutrition pokazują, że jedynie około 20% osób, które schudły dzięki diecie, utrzymuje niższą masę ciała w dłuższym okresie. Pozostałe osoby najczęściej wracają do wcześniejszej wagi lub przybierają jeszcze więcej kilogramów.
Zazwyczaj w pierwszych sześciu miesiącach diety tracimy od 5 do 10% masy ciała, ale w ciągu 4–5 lat nawet dwie trzecie uczestników odzyskuje utracone kilogramy, a niektórzy przekraczają swoją wyjściową wagę.
Zmiany metaboliczne po diecie
Głównym powodem trudności w utrzymaniu efektów odchudzania są zmiany metaboliczne. Gdy organizm otrzymuje mniej kalorii, spowalnia tempo przemiany materii i zaczyna oszczędzać energię, aby przeciwdziałać dalszej utracie wagi.
Dodatkowo restrykcyjne diety często prowadzą do utraty masy mięśniowej, która odpowiada za spalanie kalorii w spoczynku. Mniejsza ilość mięśni oznacza wolniejszy metabolizm i większe ryzyko przybrania na wadze po zakończeniu diety.
Efekt jo-jo i psychologia jedzenia
Powtarzające się cykle szybkiego chudnięcia i przybierania wagi, znane jako efekt jo-jo, dodatkowo utrudniają trwałą zmianę masy ciała. Organizm reaguje zwiększonym apetytem i większą ochotą na produkty wysokokaloryczne. Z czasem pojawiają się także zmiany hormonalne, m.in. dotyczące leptyny i greliny, regulujących uczucie głodu.
Diety eliminujące ulubione potrawy mogą nasilać zachcianki i epizody objadania się. Badania opublikowane w International Journal of Eating Disorders pokazują, że osoby powstrzymujące się od jedzenia czekolady częściej później ją spożywają w większych ilościach.
Długoterminowy sukces wymaga zmian stylu życia
Klucz do utrzymania wagi leży w stopniowych, możliwych do utrzymania zmianach stylu życia, a nie w drastycznym ograniczaniu kalorii. Eksperci podkreślają, że ważniejsza od samej ilości kalorii jest jakość diety – odpowiednia ilość białka oraz węglowodanów bogatych w błonnik.
Błonnik pokarmowy nie ulega trawieniu w przewodzie pokarmowym, a jego regularne spożycie od lat wiązane jest z korzystnym wpływem na zdrowie i lepszą kontrolą masy ciała.
Podsumowując: krótkoterminowe diety mogą dawać szybkie efekty, ale biologiczne i psychologiczne mechanizmy organizmu sprawiają, że utrzymanie wagi wymaga zrównoważonej, stałej zmiany stylu życia, a nie chwilowej restrykcji.
Źródło: https://kobieta.onet.pl/warto-wiedziec/dieta-nie-zawsze-dziala-na-dluzej-naukowcy-wyjasniaja-dlaczego-wracamy-do-starej-wagi/7qrng28