Dieta ketogeniczna pod lupą naukowców. Czy może wspierać leczenie depresji i cukrzycy?

Przez lata dieta ketogeniczna kojarzyła się przede wszystkim z szybkim odchudzaniem. Dziś coraz częściej staje się przedmiotem badań naukowych, które wykraczają daleko poza kontrolę masy ciała. Naukowcy analizują jej wpływ na metabolizm, funkcjonowanie mózgu oraz przebieg niektórych chorób przewlekłych.

Czy ograniczenie węglowodanów rzeczywiście może wspierać leczenie depresji lub poprawiać kontrolę cukrzycy? Najnowsze badania przynoszą ciekawe obserwacje, choć eksperci podkreślają, że na ostateczne wnioski jest jeszcze zbyt wcześnie.

Na czym polega dieta ketogeniczna?

Dieta ketogeniczna opiera się na znacznym ograniczeniu spożycia węglowodanów, zwiększeniu podaży tłuszczów oraz umiarkowanej ilości białka.

W efekcie organizm przechodzi w stan ketozy – zamiast glukozy zaczyna wykorzystywać jako główne źródło energii ciała ketonowe powstające z tłuszczów.

Model ten od lat wykorzystywany jest między innymi w leczeniu padaczki lekoopornej, jednak obecnie badacze sprawdzają jego potencjał również w innych schorzeniach.

Keto a depresja oporna na leczenie

Jednym z najciekawszych badań opublikowanych w 2026 roku była praca zamieszczona na łamach JAMA Psychiatry.

W badaniu uczestniczyło 88 dorosłych osób z Wielkiej Brytanii cierpiących na depresję oporną na leczenie.

Uczestników podzielono na dwie grupy:

• pierwsza przez sześć tygodni stosowała dietę ketogeniczną z ograniczeniem węglowodanów do około 30 g dziennie,
• druga otrzymała dietę bogatą w produkty zawierające związki fitochemiczne.

Po trzech miesiącach u osób stosujących dietę ketogeniczną odnotowano nieco większe zmniejszenie nasilenia objawów depresyjnych niż w grupie kontrolnej.

Autorzy badania zachowują jednak dużą ostrożność. Podkreślają, że dieta ketogeniczna nie może zastępować leczenia psychiatrycznego ani farmakoterapii. Zaobserwowane korzyści były umiarkowane i dotyczyły jedynie krótkiego okresu obserwacji.

Wpływ na poziom cukru we krwi

Równie interesujące wyniki przyniosły badania dotyczące metabolizmu glukozy.

W eksperymencie opublikowanym w Nature Communications naukowcy analizowali wpływ diety ketogenicznej na myszy z hiperglikemią.

Po zastosowaniu diety keto poziom glukozy u zwierząt wrócił do wartości prawidłowych. Co więcej, w połączeniu z aktywnością fizyczną poprawiła się również ich wydolność.

Choć wyniki badań na zwierzętach nie zawsze można bezpośrednio przenosić na ludzi, dostarczają one cennych informacji na temat mechanizmów regulujących gospodarkę cukrową.

Czy keto może wspierać leczenie cukrzycy typu 2?

Kolejne badanie, opublikowane w Journal of the Endocrine Society, objęło 51 osób z cukrzycą typu 2.

Przez 12 tygodni uczestnicy stosowali:

• dietę ketogeniczną,
• lub dietę niskotłuszczową.

Obie grupy schudły, jednak u osób na diecie ketogenicznej zaobserwowano dodatkowo poprawę funkcjonowania komórek beta trzustki odpowiedzialnych za produkcję insuliny.

Badacze sugerują, że ograniczenie podaży węglowodanów może zmniejszać przeciążenie trzustki i poprawiać kontrolę poziomu glukozy we krwi.

Jednocześnie podkreślają, że potrzebne są dalsze badania oceniające trwałość tych efektów.

Największe wyzwanie? Utrzymanie diety

Choć wyniki badań wyglądają obiecująco, dieta ketogeniczna nadal pozostaje jednym z najbardziej wymagających modeli żywienia.

Codzienne ograniczanie węglowodanów do bardzo niskiego poziomu wymaga dużej konsekwencji i zmiany wielu nawyków żywieniowych.

Dodatkowym problemem mogą być:

• ograniczony wybór produktów,
• wyższe koszty specjalistycznej żywności,
• trudności w utrzymaniu diety podczas spotkań rodzinnych czy wyjazdów,
• ryzyko niedoborów przy niewłaściwie zbilansowanym jadłospisie.

To właśnie dlatego wiele osób rezygnuje z diety jeszcze przed osiągnięciem długoterminowych efektów.

Co mówią eksperci?

Naukowcy są zgodni – dieta ketogeniczna może być interesującym narzędziem terapeutycznym w wybranych sytuacjach klinicznych, jednak nie jest rozwiązaniem uniwersalnym.

Obecne badania wskazują na potencjalne korzyści w zakresie:

• kontroli glikemii,
• poprawy funkcjonowania metabolizmu,
• wspomagania leczenia niektórych zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych.

Jednocześnie eksperci podkreślają, że nie należy rozpoczynać diety ketogenicznej samodzielnie, szczególnie w przypadku osób z chorobami przewlekłymi. Każda taka interwencja powinna odbywać się pod kontrolą lekarza lub dietetyka klinicznego.

Podsumowanie

Dieta ketogeniczna przestaje być postrzegana wyłącznie jako sposób na redukcję masy ciała. Coraz więcej badań sugeruje, że może wpływać również na funkcjonowanie mózgu oraz gospodarkę węglowodanową.

Jednak mimo obiecujących wyników naukowcy pozostają ostrożni. Dotychczasowe badania są stosunkowo niewielkie i krótkoterminowe, dlatego potrzeba kolejnych analiz, które pozwolą ocenić bezpieczeństwo oraz skuteczność długotrwałego stosowania tego modelu żywienia.

Na dziś można powiedzieć jedno – dieta ketogeniczna ma potencjał, ale wciąż pozostaje obszarem intensywnych badań, a nie gotową receptą na leczenie depresji czy cukrzycy.

Źródło: https://zdrowie.natemat.pl/658573,dieta-keto-miala-tylko-odchudzac-teraz-wiadomo-ze-wplywa-na-nastroj-i-cukier